ایران از نظر شدت مصرف انرژی در رتبه «بدترین جهان» قرار دارد

 

ایران از نظر شدت مصرف انرژی در رتبه «بدترین جهان» قرار دارد

رئیس سازمان ملی بهره‌وری ایران گفت: این کشور در سال ۲۰۲۲ بدترین رتبه جهان را از نظر شدت مصرف انرژی کسب کرد.میرسامان بیشوایی اتلاف انرژی و راندمان پایین را دلیل اصلی قرار گرفتن ایران در انتهای جدول شاخص مصرف انرژی در جهان دانست.

آمارهای بانک جهانی و آژانس محیط زیست اتحادیه اروپا نشان می دهد که ایران از نظر شدت مصرف منابع انرژی در انتهای جدول جهانی قرار دارد.شدت انرژی نسبت بین مصرف انرژی واحد و واحد تولید ناخالص داخلی یک کشور است.

اگرچه تولید ناخالص داخلی ایران در سال 2022 حدود یک دهم تولید ناخالص داخلی آلمان بود، اما به اندازه آلمان انرژی مصرف می کرد.ترکیه که اقتصاد آن بیش از 2.2 برابر ایران است، انرژی کمتری نسبت به ایران مصرف می کند و همین امر در مورد عربستان سعودی که اقتصاد آن سه برابر ایران است، صدق می کند.

آمار بانک جهانی حاکی از آن است که مصرف انرژی در ایران در بازه زمانی 2012 تا 2022 حدود 29 درصد افزایش یافته است. در حالی که این شاخص در آلمان و ترکیه حدود 14 درصد کاهش داشته است. به طور کلی، شدت انرژی جهانی در طول دهه گذشته 11 درصد کاهش یافته است.

شدت مصرف انرژی ایران در سال 2022 بیش از دو برابر میانگین جهانی خواهد بود.آمار سال 2023 هنوز منتشر نشده است، اما بر اساس برآوردهای آژانس بین المللی انرژی، مصرف گاز ایران در سال گذشته 3 درصد افزایش یافته است.

اظهارات مقامات ایرانی نشان می دهد که مصرف فرآورده های نفتی ایران به ویژه بنزین به میزان قابل توجهی افزایش یافته است.به دلیل عدم رشد اقتصادی قابل توجه، پیش بینی می شود که شدت انرژی ایران در سال 2023 بدتر شود.

سهم گاز 68 درصد از کل انرژی مصرفی در ایران است و بیش از 30 درصد انرژی کشور به فرآورده های نفتی وابسته است و سهم انرژی آبی، انرژی خورشیدی، انرژی باد و انرژی اتمی در مصرف انرژی ایران است. حتی به 2 درصد هم نمی رسد.

بخشی از مشکل شدت بالای انرژی ایران مربوط به تلفات عظیم انرژی آن است. بر اساس برآوردهای مرکز مطالعات مجلس ایران، یک چهارم انرژی تولید شده در کشور در فرآیند تولید، حمل و نقل یا تبدیل به برق بدون رسیدن به دست مصرف‌کننده از بین می‌رود.

رئیس سازمان ملی بهره وری ایران طی اظهارات خود به این موضوع اشاره کرد.بخش دیگر مربوط به راندمان بسیار پایین نیروگاه ها، شرکت های صنعتی، خودروسازی و سایر بخش های عمده مصرف کننده انرژی در ایران است.

کارشناسان کاهش تولید ناخالص داخلی ایران را عامل دیگری در شدت مصرف انرژی عنوان کردند. بر اساس ارزیابی بانک جهانی، ارزش تولید ناخالص داخلی ایران از بیش از 640 میلیارد دلار در سال 2012 به 413 میلیارد دلار در سال 2022 کاهش یافته است.

با کاهش ارزش تولید ناخالص داخلی یا افزایش مصرف انرژی، شدت انرژی افزایش می یابد. هر دو اتفاق منفی در ایران به طور همزمان رخ داد.