سه سناریو برای نرخ تورم در ایران تا پایان سال

 سه سناریو برای نرخ تورم در ایران تا پایان سال

عبدالناصر همتی در مراسم تحلیف خود به عنوان وزیر اقتصاد ایران اعلام کرد که ثبات اقتصادی و کاهش تورم در اولویت نخست وزیری وی خواهد بود، اما زمانی که خبرنگاری از وی پرسید آیا می‌خواهید نرخ تورم هدف را تا پایان سال جاری اعلام کنید. سال همتی با یک کلمه جواب داد: نه!

امتناع مقامات در ایران از افشای اعداد و ارقام خاص، پدیده جدیدی نیست، زیرا مسئولان بیم آن دارند که در صورت عدم دستیابی به اعداد مورد نظر، مقصر شناخته شوند. اما این تصمیم با توجه به اینکه مرکز آمار ایران دو روز پیش اعلام کرد که نرخ تورم رسمی به کمترین حد خود از زمستان 2022 رسیده است کمی عجیب است.

روند نزولی نرخ رسمی تورم از اردیبهشت ماه سال گذشته در نتیجه پایان یافتن آثار جهش قیمتی با حذف ارز 4200 تومانی از این نماگر آغاز شد درصد به کمتر از 35 درصد.بررسی ها حاکی از آن است که اگر در چند ماه آینده شوک قیمتی عمده ای رخ ندهد و نرخ تورم همان روند سال های اخیر را طی کند، احتمالا تا پایان سال نرخ تورم رسمی کاهش خواهد یافت.

با استفاده از آمار سال های گذشته می توان سه سناریوی مختلف را برای افزایش قیمت در هفت ماهه پایانی سال در نظر گرفت.در سناریوی اول، فرض می کنیم که سطح عمومی قیمت ها هر ماه با بالاترین نرخ تورم ماهانه ثبت شده در همان ماه طی پنج سال گذشته افزایش می یابد.

به عنوان مثال، بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، بالاترین نرخ تورم ماهانه در شهریور طی پنج سال گذشته مربوط به سال 2021 بوده است، یعنی زمانی که قیمت مصرف کننده به طور متوسط ​​3.7 درصد نسبت به ماه قبل افزایش یافته است.

در سناریوی دوم، فرض می‌کنیم که قیمت‌ها در سپتامبر آینده به پایین‌ترین سطح تورم طی پنج سال گذشته افزایش می‌یابد، رقمی که در سال 2019 رخ داد، زمانی که نرخ تورم در شهریور نیم درصد بود.در سناریوی سوم تورم هر ماه را میانگین هندسی تورم ماهانه همان ماه از پنج سال گذشته در نظر می گیریم که در این صورت تورم ماهانه شهریور ماه سال جاری 2 درصد خواهد بود.

سناریوهای نرخ تورم تا پایان سال

اگر از این روش برای برآورد نرخ تورم رسمی تا اسفندماه سال جاری استفاده کنیم، خواهیم دید که در صورت متوسط ​​بودن عملکرد دولت، نرخ تورم تا پایان سال اندکی کاهش خواهد یافت.

به عبارت دیگر، اگر قیمت ها در هفت ماه آینده هر ماه به اندازه میانگین همان ماه پنج سال قبل افزایش یابد، نرخ تورم طی 12 ماه منتهی به مارس از سطح فعلی 34.8 درصد به زیر 32 درصد کاهش می یابد.اما اگر دولت ایران بتواند افزایش قیمت‌ها را تا حد زیادی کنترل کند - حداقل مانند بهترین ماه‌های پنج سال گذشته - می‌توان انتظار داشت که تورم در زمستان به زیر 30 درصد و در پایان سال به حدود 28 درصد برسد.

برعکس، اگر طی چند ماه آینده شاهد افزایش شدید قیمت‌ها باشیم، نرخ تورم رسمی می‌تواند دوباره افزایش یابد و تا پایان سال به 40 درصد نزدیک شود.اما چیزی که می تواند این انتظارات را کاملاً خنثی کند، یک شوک قیمتی مانند پول زدایی در بهار 2022 است.

اگر دولت چهاردهم تصمیم می گرفت مثلاً برای جبران کسری بودجه بنزین را افزایش دهد یا افزایش تنش با غرب منجر به جهش نرخ ارز می شد، تورم افزایش محسوسی را شاهد بود.