بودجه 2025 ... افزایش نرخ ترجیحی ارز چه تبعاتی بر معیشت ایرانیان دارد؟

 بودجه 2025 ... افزایش نرخ ترجیحی ارز چه تبعاتی بر معیشت ایرانیان دارد؟

دولت ایران پیشنهاد بودجه سال 2025 خود را در حالی به مجلس ارائه کرد که اقتصاد ایران روزهای پرتلاطمی را به خصوص در حوزه نرخ ارز، طلا و بازار سرمایه پشت سر می گذارد.نوسانات بازار قیمت دلار در ایران را تا آستانه 70 هزار تومان و سکه طلا را به بیش از 55 میلیون تومان رساند و این با ریزش پی در پی بورس تهران همزمان شد. اما پس از حمله اسرائیل، قیمت ها اندکی کاهش یافت.

این امر با توجه به کاهش قدرت خرید ایران برای چندین سال و شدت آن رخ می دهد. این در حالی است که صرفه جویی در هزینه های دولت متناسب با شرایط کنونی بیش از پیش خود را نشان می دهد.تامین کالاهای اساسی با ارز دولتی و با نرخ بالاتر از 28 هزار و 500 تومان در هر دلار از مواردی است که متولیان بودجه در ایران به آن توجه داشته اند.

مژگان خانلو، سخنگوی کمیته بودجه سازمان برنامه و بودجه کشور به طور مستقیم به این موضوع اشاره کرد.وی با بیان اینکه نرخ ارز ترجیحی برای سال آینده مطابق با تورم «متوسط ​​و تدریجی» افزایش خواهد یافت، تاکید کرد که این سیاست بخشی از برنامه دولت ایران برای «قیمت واحد» برای ارز و مهار تورم خواهد بود. به کمتر از 30 درصد خواهد رسید.

مرکز آمار ایران اعلام کرد که نرخ تورم سالانه خانوارهای ایرانی در مهرماه امسال به 33.6 درصد رسیده است و ممکن است با توجه به تحولات اخیر در گزارش های آتی نهادهای دولتی در ایران افزایش یابد. این در حالی است که ناظران مستقل معتقدند نرخ واقعی تورم در ایران بسیار بیشتر از ارقام رسمی است.

هدف دولت ایران از زمان معرفی ارز ترجیحی که در دوره حسن روحانی 4200 تومان بود و در دوره ابراهیم رئیسی به 28500 تومان رسید، تامین مواد اولیه با قیمت ارزانتر بود.اما محدودیت منابع مالی در این مسیر منجر به حذف برخی اقلام از فهرست کالاهای اساسی شد و همزمانی افزایش نرخ ارز - با تورم بالا - به مانع بزرگی برای تحقق این سیاست تبدیل شد.

بر اساس مصوبه اردیبهشت ماه سال جاری دولت ایران، گوشت، گندم، جو، ذرت و سویا مشمول اخذ ارز ترجیحی برای واردات هستند و کالاهایی مانند برنج که یکی از پرمصرف ترین اقلام کشور است. در این لیست گنجانده نشده اند.

در بودجه سال آینده تخصیص ارز برای کالاهای اساسی کاهش یافته است که بیش از هر زمان دیگری بر معیشت شهروندان ایرانی تاثیر مستقیم خواهد گذاشت. همزمان نرخ ارز در بستر مالی نما نیز برای تامین ارز واردات و صادرات افزایش یافت.این کاهش در تخصیص منابع ارزی ترجیحی در بودجه سال آینده است، در حالی که در مورد برخی از کالاهای دیگر مانند گوشت که همچنان در فهرست اقلام اساسی قرار دارد، وضعیت متفاوت است.

در گزارش‌های اخیر رسانه‌های ایران، حمایت از گوشت قرمز در ایران «قطع» شده است. بر اساس این گزارش ها، هر کیلوگرم گوشت گوسفند قرمز در فروشگاه های زنجیره ای و میادین میوه و تره بار 316 هزار تومان فروخته می شد، اما اکنون بیشتر فروشگاه ها از گوشت گوسفند قرمز عاری هستند.ارائه بودجه سال آینده در حالی صورت می گیرد که مسعود پزشکیان رئیس جمهور ایران «کاهش تورم» را یکی از عناوین اصلی بودجه سال آینده اعلام کرد.

اما آنچه شرایط را برای دولت ایران دشوارتر می کرد تامین منابع مالی در شرایط کنونی بود. اگر دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری هفته آینده پیروز شود، احتمالاً فروش نفت ایران تحت تأثیر قرار خواهد گرفت. از سوی دیگر، بودجه سال آینده تمام تلاش خود را - در شرایط فعلی - معطوف به نهادهای نظامی خواهد کرد.

از این رو تامین منابع مالی این روزها برای دولت بسیار حائز اهمیت است چرا که دولت با وجود اینکه از ارائه برخی معافیت ها خبر داده است، به هر طریق ممکن در تلاش است تا سیاست افزایش درآمدهای مالیاتی را ادامه دهد.افزایش قیمت دلار که اخیراً به مرز 70 هزار تومان رسیده است، احتمالا در ماه های آینده پررنگ تر خواهد شد.در این میان، افزایش نرخ ترجیحی ارز در کنار کاهش تخصیص ارز برای اقلام اساسی که در بودجه سال آینده مطرح شده بود، وضعیت را برای بسیاری از ایرانیان متفاوت خواهد کرد.