پایان دادن به نقش ایران... اجرای پروژه انتقال گاز بین ترکیه و آذربایجان

پایان دادن به نقش ایران... اجرای پروژه انتقال گاز بین ترکیه و آذربایجان

سفیر ترکیه در جمهوری آذربایجان از تکمیل پروژه خط لوله آغدیر - نخجوان خبر داد. این پروژه به وابستگی جمهوری خودمختار نخجوان به گاز ایران پایان می دهد. در حالی که راه اندازی این پروژه، ایران را از حق مبادله 15 درصدی گاز این منطقه محروم می کند.

این خط لوله به طول 120 کیلومتر از شهر ایغدیر ترکیه تا نخجوان غربی در نزدیکی مرز با ارمنستان امتداد دارد و می تواند سالانه بیش از 700 میلیون متر مکعب گازی را که جمهوری آذربایجان از گرجستان به نخجوان به ترکیه منتقل می کند، تحویل دهد.

بر اساس قرارداد سوآپ، جمهوری آذربایجان طی دو دهه گذشته حدود 450 میلیون متر مکعب گاز در مرز آستارا به ایران تحویل داده است كه ایران با تحویل گاز خود به نخجوان در منطقه مرزی جلفا، 15 درصد آن را به عنوان حق مبادله کسر کرد.

طی چند سال گذشته و به ویژه پس از بازپس گیری منطقه قره باغ توسط جمهوری آذربایجان در نبرد 44 روزه پاییز 2020، روابط تهران و باکو تیره شده است. دو سال پیش آذربایجان و ترکیه تصمیم گرفتند خط لوله گاز ایغدیر - نخجوان را بسازند.

علاوه بر قرارداد تبادل گاز برای تامین انرژی نخجوان، جمهوری آذربایجان نیز در چند سال گذشته قرارداد مشابهی را برای تامین گاز از ترکمنستان با ایران امضا کرده است.

پارسال 1.5 میلیارد مترمکعب گاز از ترکمنستان از طریق مبادله با ایران به جمهوری آذربایجان تحویل داده شده است، اما آمار گمرک این کشور حاکی از آن است که در 9 ماهه امسال تنها 341 میلیون متر مکعب گاز از ترکمنستان دریافت کرده است. از طریق ایران هر ماه میزان تبادل گاز کاهش می یابد. این رقم در ماه سپتامبر تنها به 15 میلیون متر مکعب رسید.

ایران 15 درصد گازی را که از ترکمنستان دریافت می کند به عنوان حق پایاپای ذخیره می کند و با کسر این عدد، گاز خود را به جمهوری آذربایجان می رساند.جمهوری آذربایجان در سال جاری تولید گاز تجاری خود را 2 میلیارد متر مکعب افزایش داد و در 10 ماهه نخست سال به بیش از 38 میلیارد متر مکعب رسید.جایی برای خرید گاز از ترکمنستان یا روسیه و فروش آن به مشتریان غربی باقی نمانده است.صادرات گاز آذربایجان طی 10 ماه گذشته با رشد 5 درصدی به 21 میلیارد مترمکعب رسید که نیمی از آن به اروپا و نیمی دیگر به گرجستان و ترکیه ارسال شد.