ایران...کاهش محسوس میزان بارندگی و هشدار خشکسالی شدید

 ایران...کاهش محسوس میزان بارندگی و هشدار خشکسالی شدید

بسیاری از استان های ایران شاهد کاهش محسوس میزان بارندگی در سال آبی جاری (از اواخر شهریور 1392 تا 4 آذر 1393) بوده اند.براساس داده‌های سازمان هواشناسی، 30 استان ایران نسبت به دوره بلندمدت کاهش بارندگی داشته‌اند.

 استان سیستان و بلوچستان با کاهش 93.5 درصدی در صدر این فهرست قرار دارد و پس از آن استان هرمزگان با کاهش 84.4 درصدی قرار دارد.  استان‌های اصفهان، کهکیلویه و بویراحمد نیز به ترتیب 72.3 و 71 درصد کاهش را به ثبت رساندند که این استان‌ها را در دو رتبه بعدی در میان استان‌هایی قرار می‌دهد که بیشترین کمبود بارندگی را شاهد بوده‌اند.

 در مقابل، استان مازندران نسبت به دوره بلندمدت 13.4 درصد افزایش بارندگی داشته است.  میزان بارندگی در تهران 37.7 درصد کاهش یافت، زیرا میزان بارندگی سالانه از 76.5 میلی متر به 47.7 میلی متر کاهش یافت.

 در مجموع، ایران شاهد کاهش 45.8 درصدی بارندگی نسبت به دوره بلندمدت بوده و میزان بارندگی از 63.2 میلی متر به 34.3 میلی متر کاهش یافته است.

 این کاهش بارندگی می تواند پیامدهای جدی بر منابع آبی، کشاورزی و منابع آب آشامیدنی مناطق مختلف داشته باشد.  اتخاذ تدابیر مناسب و مدیریت موثر منابع آب برای جلوگیری از تشدید بحران های احتمالی ضروری است.  آلودگی هوا و خشکسالی دو بحران زیست محیطی هستند که به طور مستقیم و غیرمستقیم با یکدیگر در ارتباط هستند و تأثیرات متقابلی در تشدید این مشکلات دارند.

خشکسالی یکی از پیامدهای تغییرات اقلیمی است که ناشی از کاهش بارندگی و افزایش دما است. این وضعیت منجر به افزایش انتشار ذرات معلق، گرد و غبار و آلودگی ناشی از رطوبت کم خاک و زمین های خشک می شود. از سوی دیگر، آلودگی هوا ناشی از انتشار گازهای گلخانه‌ای و آلاینده‌های صنعتی و شهری به تسریع تغییرات اقلیمی منجر می‌شود که منجر به خشکسالی شدیدتر و گسترده‌تر می‌شود.

 آلودگی هوا نقش مهمی در پیدایش و تشدید خشکسالی دارد. گازهای گلخانه ای مانند دی اکسید کربن و متان باعث گرم شدن کره زمین و افزایش دمای زمین شده و الگوهای آب و هوایی را مختل می کنند. این تغییرات می تواند بارندگی را کاهش دهد، الگوی توزیع آن را تغییر دهد و تبخیر را افزایش دهد که از عوامل اصلی خشکسالی است. وجود ذرات معلق و آلاینده ها در هوا نیز می تواند فرآیند تشکیل ابرهای بارانی را مختل کند و منجر به کاهش بارندگی موثر شود.

 با توجه به اینکه ایران کشوری با آب و هوای خشک و نیمه خشک است، همواره با چالش های مربوط به کمبود منابع آبی مواجه است. در دو دهه اخیر کشور دوره های متوالی خشکسالی را پشت سر گذاشته است که تأثیرات گسترده ای بر بخش های مختلف از جمله کشاورزی، منابع آب و محیط زیست داشته است. بر اساس گزارش های سازمان هواشناسی کشور، بیش از 98 درصد از مساحت کشور دچار درجات مختلف خشکسالی است که خشکسالی بسیار شدید حدود 84 درصد از این مساحت را به خود اختصاص داده است.

 پیش بینی های بلند مدت نشان می دهد که این شرایط در سال های آینده نیز ادامه خواهد داشت. برخی مدل‌های اقلیمی نیز نشان می‌دهند که تا سال 2039، ایران با پنج سال خشکسالی شدید روبرو خواهد بود، زیرا بیشتر مناطق کشور شاهد بارش باران کمتر از حد معمول خواهند بود.