فرونشست زمین اصفهان و بناهای تاریخی آن را تهدید می کند

فرونشست زمین اصفهان و بناهای تاریخی آن را تهدید می کند

 اصفهان زنگ خطر رانش زمین را به صدا در می‌آورد و آثار تاریخی این شهر با ترک‌های زیادی روبه‌رو هستند، به‌ویژه «مسجد سید» که در خطر دو نیم شدن قرار دارد. به جز جنوب شهر که نشانه‌های فرونشست کمتری در آن دیده می‌شود، بقیه نقاط اصفهان در میان اقدامات ترسو دولت برای محدود کردن این پدیده به طور محسوسی در معرض این پدیده هستند.

بهرام نادی، یکی از اعضای هیئت مدیره دانشگاه در گفت و گو با روزنامه «انتخاب» درباره تأثیر فرونشست بر بناهای تاریخی اصفهان گفت: اگر آسیب های قابل مشاهده بر روی بناها را بررسی کنیم، بیشترین آسیب را «مسجد سید» اصفهان متحمل شده است. مسجد در حالت تفرقه است. قسمتی خطی در جنوب مسجد وجود دارد که در جهت شرق و غرب امتداد دارد و تقریباً نیمی از گنبد، دیوارها و سقف را در بر می گیرد. همه این شواهد حاکی از رانش زمین است، جایی که زمین ترک خورده است.

جلوگیری از پیشرفت این فاجعه سخت است و باید مدیریت آب های زیرزمینی داشته باشیم. راه حل برای محدود کردن تخریب و تعمیر آسیب بسیار گران است. در مسجد سید، کارهای نگهداری و مرمت به درستی انجام نشد.

وی در خصوص تاثیر فرونشست زمین بر میدان نقش جهان و مساجد اطراف افزود: مسجد جامع عباسی و میدان نقش جهان بعد از مسجد سید در معرض خطر هستند. آنچه شدیدتر است و می تواند باعث بحران شود، کج شدن ستون ها به سمت شرق و غرب گنبد در مسجد جماعت است. این ستون ها در یک جهت 5 سانتی متر و در جهت دیگر 8 سانتی متر نسبت به پایه جابجا می شدند و این افست باعث شکسته شدن پایه های سنگی می شد. مسجد شیخ لطف الله آسیب کمتری دارد اما در طبقه دوم آن شکاف هایی وجود دارد.

در ورودی بازار کایسری نیز شکاف هایی وجود دارد. ساختمان‌های میدان نقش جهان در خطر است. مسجد حکیم نیز دچار ترک شد. همچنین در جنوب اصفهان آثار فرونشست کمتری وجود دارد زیرا سنگ بستر در ارتفاع بالاتری قرار دارد. این مناطق مستعد رانش زمین نیستند.

وی توضیح داد: «مسجد قدیمی» نیز در معرض خطر فرونشست است. در دیوار غربی گنبد تاج الملک شکاف هایی وجود دارد. دو گنبد برای نظام الملک در جنوب مسجد داریم و گنبد تاج الملک در شمال مسجد قرار دارد. مناره های ساربان و مهمانخانه نیز در محدوده فرونشست زمین قرار دارند.

وی درباره اقدامات کنونی برای کاهش پدیده فرونشست زمین در اصفهان گفت: تاکنون هیچ اقدامی برای کاهش پدیده تهدیدکننده بناهای تاریخی انجام نشده است. اقدامات فعلی تاثیری بر توقف فرونشست زمین ندارد. حفر پی ها و قرار دادن تیرها نمی تواند از انبساط آنها جلوگیری کند. هزینه های مالی را نمی توان تخمین زد، اما برای کاهش آن به بودجه بسیار زیادی نیاز داریم. وقتی نتوانیم منابع آبی را مدیریت کنیم، وضعیتی که امروز می بینیم خواهد بود.

نادی در خصوص وضعیت پل سی و سه بل گفت: پل سی و سه بل در نقاط شرقی و غربی دچار ترک خوردگی است. خشکسالی و رطوبت رودخانه زاینده رود بر این محوطه باستانی تأثیر منفی می گذارد. قطع جریان رودخانه پل را تحت تاثیر قرار داد. اما در مورد پل سی و سهیل نگرانی خاصی وجود ندارد، اما وضعیت مسجد سید بسیار نگران کننده است. شهرستان کاشان هم با وضعیتی مشابه اصفهان مواجه است.