کارشناس ایرانی: بحران گاز پیش رو شدیدتر از بحران برق خواهد بود.

کارشناس ایرانی: بحران گاز پیش رو شدیدتر از بحران برق خواهد بود.

 با ورود بسیاری از فازهای میدان گازی عظیم پارس جنوبی به نیمه دوم عمر تولید خود، مخازن گازی آن دچار افت طبیعی فشار می‌شوند که منجر به کاهش حجم استخراج می‌شود، مگر اینکه پروژه‌های تقویت فشار اجرا شوند. کارشناسان تخمین می‌زنند که کاهش تولید معادل فقط یک فاز از این میدان، بر اساس قیمت‌های فعلی گاز منطقه‌ای، منجر به ضرر روزانه بین 30 تا 40 میلیون دلار می‌شود که معادل تقریباً 10 تا 15 میلیارد دلار در سال است. کمبود گاز همچنین نیروگاه‌ها را مجبور به استفاده از سوخت‌های مایع مانند گازوئیل و مازوت می‌کند که علاوه بر افزایش آلودگی، هزینه سالانه بین 1.5 تا 2 میلیارد دلار را به همراه دارد.

سرمایه‌گذاری واقعی یا جوهر روی کاغذ؟

در 11 فوریه 2024، وزارت نفت ایران از امضای بزرگترین قرارداد در تاریخ صنعت نفت ایران با 17 میلیارد دلار بودجه از صندوق توسعه ملی برای یک پروژه تقویت فشار گاز در پارس جنوبی، از طریق کنسرسیومی بین گروه مپنا و قرارگاه خاتم الانبیاء، وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، خبر داد. با این حال، یک سال کامل گذشته است، این پروژه هنوز هیچ گام عملی یا اجرایی برنداشته است.

مرتضی بهروزی فر، کارشناس انرژی، به تجارت نیوز گفت که سرمایه‌گذاری‌ها در ساختمان و قرارگاه خاتم در پروژه فشار، محدود به کاغذبازی بوده است و افزود که این وجوه به شرکت‌هایی هدایت شده است که فاقد تخصص، توانایی‌های مالی یا توانایی‌های فنی در این زمینه هستند. او تأکید کرد که فقدان فناوری لازم و قراردادها با نهادهای غیرتخصصی، شانس تکمیل پروژه را کاهش می‌دهد. او پرسید: «با ادامه کاهش فشار در پارس جنوبی، نیازهای گاز شهروندان چگونه تأمین خواهد شد؟»

مهاجرت گاز به کشورهای همسایه

از سوی دیگر، هدایت الله خادمی، عضو سابق کمیسیون انرژی مجلس ایران، گفت که دلیل اصلی کاهش فشار در پارس جنوبی، مدت زمان طولانی از حفر چاه‌ها و استخراج گاز از آنها است. او بر لزوم نصب تجهیزات تقویت فشار و اتخاذ تکنیک‌هایی برای افزایش نرخ بازیافت تأکید کرد. او هشدار داد که برخی از میادین گازی فراساحلی با کشورهای همسایه مشترک هستند و این کشورها چاه‌های زیادی حفر کرده‌اند و مقادیر بیشتری گاز استخراج می‌کنند که می‌تواند منجر به مهاجرت گاز از میادین ایران به آن کشورها شود.

خادمی، رئیس انجمن خدمات فنی و حفاری ایران، افزود که ادامه افت فشار بدون توسعه میادین منجر به بحران تولید گاز خواهد شد. او خاطرنشان کرد که اتکای تقریباً کامل به گاز برای بخش‌های خانگی و شهری بدون تنوع‌بخشی به منابع انرژی، یک اشتباه استراتژیک است، زیرا سایر کشورها به منابع انرژی پاک‌تر، ارزان‌تر و در دسترس‌تر روی می‌آورند.

او توضیح داد که هرگونه تأخیر بیشتر در پروژه‌های توسعه میادین و افزایش فشار، ایران را به سمت «عقب‌ماندگی توسعه‌ای» سوق خواهد داد. او تأکید کرد که کشورهای توسعه‌یافته مانند چین و ایالات متحده مصرف انرژی را برای حمایت از صنایع خود افزایش داده‌اند، در حالی که ایران در جهت مخالف حرکت می‌کند.

خادمی اظهار داشت که افت فشار در پارس جنوبی بعداً قابل جبران نیست و شکاف حاصل را «برگشت‌ناپذیر» توصیف کرد. او بحران فعلی گاز را به بحران برق امروز کشور تشبیه کرد و توضیح داد که در سال ۲۰۱۶ به رضا اردکانیان و حمید چیتگیانی، وزرای سابق نیرو، هشدار داده بود که نبود طرح‌های جدید انرژی منجر به بحران در آینده خواهد شد، که اکنون این اتفاق افتاده است.

او در پایان گفت که کسری بخش گاز، جای پای بخش برق را دنبال می‌کند و در صورت ادامه سیاست‌های فعلی، می‌تواند جدی‌تر شود.