کارشناس محیط زیست: نجات تالاب بزرگ فقط با آب ممکن نیست... بلکه با دیپلماسی امکان‌پذیر است

تالاب هورالعظیم


کارشناس محیط زیست: نجات تالاب بزرگ فقط با آب ممکن نیست... بلکه با دیپلماسی امکان‌پذیر است

تالاب هورالعظیم بزرگترین تالاب مرزی ایران است، اما در سال‌های اخیر با مجموعه‌ای از بحران‌های جدی زیست‌محیطی مواجه شده است. خشکسالی‌های گسترده‌ای که منطقه را فرا گرفته، منجر به آتش‌سوزی‌های گسترده در بخش ایرانی تالاب شده و باعث تخریب گسترده زیستگاه‌های پرندگان مهاجر و مرگ تعداد زیادی از حیوانات، به ویژه گاومیش‌ها، شده است. دود غلیظ ناشی از این آتش‌سوزی‌ها همچنین سلامت ساکنان چندین شهر در استان خوزستان را تهدید می‌کند.


با توجه به این بحران‌های پی در پی، وزارت نیروی ایران - یکی از نهادهایی که متهم به کمک به وخامت تالاب است - تصمیمی مبنی بر رهاسازی بین ۷۰ تا ۱۰۰ میلیون متر مکعب آب به هورالعظیم صادر کرد تا از آتش‌سوزی‌های آینده جلوگیری شود.


اسماعیل کهرم، استاد دانشگاه و مشاور سابق رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، در مصاحبه‌ای با روزنامه توسعه ایرانی گفت که ریشه‌های بحران هورالعظیم به دوران صدام حسین برمی‌گردد و توضیح داد که در طول جنگ ایران و عراق، صدام تصمیم گرفت تالاب را به طور کامل خشک کند. او افزود: «صدام با بولدوزرها مرداب را محاصره کرد و آن را به یک حوضچه بسته تبدیل کرد.» در آن زمان، حدود ۴۰۰۰ نفر در این منطقه زندگی می‌کردند که به مردم مرداب معروف بودند. امروزه، کار به جایی رسیده است که مرداب در حال سوختن است! ما در ایران با پدیده‌ای به نام «احتراق خود به خودی مرداب» مواجه هستیم.


کهرم می‌افزاید که شرکت‌های چینی وارد بخش شرقی مرداب - یعنی در سمت ایران - شده‌اند و عملیات استخراج نفت را آغاز کرده‌اند و مناطق شمالی آن را ویران کرده‌اند. او می‌پرسد: «آیا جبران محدود آب می‌تواند ویرانی‌های ناشی از اکتشاف نفت توسط چین را جبران کند؟ من به شدت در این مورد تردید دارم.»


مشاور سابق رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در مورد طرح رهاسازی آب برای کنترل آتش‌سوزی‌ها توضیح می‌دهد: «فکر نمی‌کنم بتوانند از آب شیرین استفاده کنند. ممکن است سعی کنند آب خلیج  را برای خاموش کردن آتش‌سوزی‌ها به تالاب پمپاژ کنند، اما این اقدام نمی‌تواند تمام مشکلات یا حتی بخش بزرگی از آنها را حل کند. این کار فقط ممکن است به کنترل برخی از آتش‌سوزی‌ها در داخل مرزهای ایران کمک کند، اما آسیب‌ها و تخریب‌ها در بقیه منطقه را نمی‌توان از این طریق برطرف کرد.» او می‌افزاید: «چنین اظهاراتی اغلب صرفاً نمایشی هستند. به نظر می‌رسد که مقامات، تحت فشار افکار عمومی، می‌گویند: «ما هم در حال انجام اقداماتی هستیم»، اما واقعیت بسیار پیچیده‌تر است.»


کهرم در مورد نقش کشورهای همسایه، مانند ترکیه و عراق، اظهار داشت که ترکیه «۱۱ سد روی رودخانه‌های دجله و فرات ساخته است که سهم ایران و عراق از آب آنها را کاهش می‌دهد.» او به عنوان مثال سد ایلیسو که توسط ترکیه ساخته شده است را ذکر کرد و توضیح داد که «پر کردن مخزن آن چهار سال طول می‌کشد و در این مدت ایران و عراق از بخش قابل توجهی از آب رودخانه‌ها محروم خواهند شد.» او تأکید کرد که «احیای مرداب بزرگ بدون همکاری عراق و مدیریت هماهنگ آب منطقه‌ای امکان‌پذیر نخواهد بود.»


کهرم در پایان گفت: «نجات مرداب بزرگ نیازمند دیپلماسی جدی آب است، زیرا تقریباً 30 درصد از مساحت مرداب در خاک ایران و بقیه در خاک عراق قرار دارد و احیای آن را به یک مسئولیت مشترک بین دو کشور تبدیل می‌کند.» او تأکید کرد که «این همکاری نه تنها با هدف حفاظت از پرندگان و گاومیش‌ها انجام می‌شود، بلکه موضوع مرگ و زندگی برای مردم محلی و جوامع انسانی ساکن در حاشیه مرداب نیز هست.»

کارشناس محیط زیست: نجات تالاب بزرگ فقط با آب ممکن نیست... بلکه با دیپلماسی امکان‌پذیر است کارشناس محیط زیست: نجات تالاب بزرگ فقط با آب ممکن نیست... بلکه با دیپلماسی امکان‌پذیر است بواسطة ali mashadi on آبان ۰۶, ۱۴۰۴ Rating: 5

۲ نظر

  1. پس از موج‌های پیاپی خشکسالی و آتش‌سوزی‌های گسترده، تالاب «هورالعظیم» یکی از بحرانی‌ترین دوره‌های زیست‌محیطی خود را تجربه می‌کند. کارشناسان هشدار می‌دهند که نجات این تالاب تنها با مدیریت آب ممکن نیست، بلکه نیازمند همکاری‌های منطقه‌ای و دیپلماسی فعال است.

    پاسخ دادنحذف
  2. پس از خشکسالی‌ها و آتش‌سوزی‌های ویرانگر، مرداب بزرگ با خطرناک‌ترین مرحله زیست‌محیطی خود روبرو است، در حالی که کارشناسان هشدار می‌دهند نجات آن نیازمند مدیریت یکپارچه آب و همکاری جدی منطقه‌ای است.

    پاسخ دادنحذف

مدون محترف