ایران با وجود پتانسیل گسترده‌اش، تنها ۰.۳ درصد از تجارت جهانی را تشکیل می‌دهد.

 

ایران با وجود پتانسیل گسترده‌اش، تنها ۰.۳ درصد از تجارت جهانی را تشکیل می‌دهد.

وزیر سابق تجارت ایران اظهار داشت که ایران با وجود پتانسیل قابل توجه خود، تنها 0.3 درصد از تجارت جهانی را به خود اختصاص داده است، در حالی که سهم واقعی آن باید حدود 1 درصد باشد.

یحیی آل اسحاق توضیح داد که تجارت اکنون به عنوان شاخص توسعه در نظر گرفته می‌شود و خاطرنشان کرد که یکی از مهمترین معیارها برای کشورهای توسعه یافته، نسبت درآمد حاصل از تجارت و خدمات تجاری به درآمد ملی است. وی خاطرنشان کرد که این شاخص در کشورهای توسعه یافته به 80 درصد می‌رسد، به این معنی که 80 درصد درآمد این کشورها از تجارت آنها حاصل می‌شود، در حالی که در کشورهای در حال توسعه بین 50 تا 60 درصد و در کشورهای توسعه نیافته بین 40 تا 50 درصد است.

وی افزود که میزان حضور یک کشور در بازارهای جهانی نشان دهنده سطح توسعه آن است که منطقی است زیرا توسعه تجارت به ادغام عوامل مختلفی از جمله کیفیت تولید، قیمت تمام شده، خدمات پس از فروش، دیپلماسی اقتصادی، شبکه‌های ارتباطی، فرهنگ غالب، سیستم مالی و بانکی، سطح فناوری و روابط سیاسی و تاریخی بستگی دارد. وی تأکید کرد که وقتی این عناصر با هم ادغام شوند، می‌توان به تجارت خارجی موفق دست یافت.

رئیس سابق اتاق بازرگانی ایران و عراق در مورد جایگاه ایران در تجارت منطقه‌ای صحبت کرد و اظهار داشت که پانزده کشور همسایه ایران حجم تجارت سالانه‌ای تقریباً معادل ۱.۲ تریلیون دلار دارند، رقمی که قبلاً به ۲.۸ تریلیون دلار رسیده بود. وی افزود که با توجه به استانداردهای تولید و کیفیت محصولاتش، ایران می‌تواند حداقل ۳۰۰ میلیارد دلار از این بازار را به خود اختصاص دهد. با این حال، واقعیت فعلی نشان می‌دهد که سهم آن از ۱۵ میلیارد دلار یا در بهترین حالت از ۳۰ میلیارد دلار فراتر نمی‌رود.

الاسحاق توضیح داد که یکی از دلایل اصلی کاهش ایران در تجارت جهانی و منطقه‌ای، تصور غلط در مورد تجارت در داخل کشور و عدم تشخیص ارتباط مستقیم بین تجارت از یک سو و امنیت، اقتصاد و توسعه از سوی دیگر است. وی گفت که تجارت نه تنها در اقتصاد، بلکه در امنیت و توسعه نیز نقش محوری دارد. با این حال، پس از انقلاب، به دلیل سوء تفاهم از این مفهوم، تجارت به عنوان یک فعالیت غیرمولد، بی‌اثر و ضد ارزش به تصویر کشیده شد. او تأکید کرد که بخش قابل توجهی از عقب‌ماندگی توسعه‌ای و اقتصادی ایران و حتی برخی از کاستی‌های آن در صحنه منطقه‌ای و بین‌المللی، ناشی از این تصور غلط در مورد ماهیت تجارت است.

وی افزود که این برداشت منفی منجر به حاشیه‌نشینی تجارت در سیاست‌های ملی شده است و خاطرنشان کرد که این امر در روابط تجاری با پانزده کشور همسایه ایران مشهود است. او اظهار داشت که مهمترین اولویت استراتژیک ایران، چه در شرایط عادی و چه در مواقع بحرانی، باید مدیریت روابط خود با این کشورها باشد، زیرا ایجاد روابط قوی با همسایگان می‌تواند بخش قابل توجهی از چالش‌های امنیتی، اقتصادی و توسعه‌ای کشور را حل کند.

این مقام سابق ایرانی خاطرنشان کرد که دیدگاه ایران در مورد تجارت، از دیدگاه علمی و نظری، قدیمی است. او تأکید کرد که تجارت مستقیماً با امنیت، سیاست و روابط بین‌الملل مرتبط است و رابطه‌ای روشن و خطی بین امنیت، توسعه و استراتژی تجاری وجود دارد - یعنی امنیت با تجارت مرتبط است و تجارت با توسعه مرتبط است و برعکس. با این حال، علیرغم این اهمیت، روابط تجاری ایران با همسایگانش رو به کاهش است و به پایین‌ترین نقطه خود نزدیک می‌شود.

او گفت که برخی از مقامات و تصمیم‌گیرندگان حاضر به رویارویی با واقعیت‌ها یا پذیرش نقش تجارت در جهان نیستند. او معتقد است که سوءتفاهم قابل توجهی در مورد نقش تجارت وجود دارد، به طوری که برخی معتقدند بین تجارت و تولید تضاد وجود دارد و حمایت از تجارت، تولید را تضعیف می‌کند - تصور غلطی که هم اشتباه و هم غیرعلمی است. او تأکید کرد که این تصور غلط مانع از آن شده است که سیستم تجارت در ایران جایگاه شایسته خود را به دست آورد.