قیمت‌های بالا و کاهش قدرت خرید، بازار خودرو ایران را فلج کرده است.

 

قیمت‌های بالا و کاهش قدرت خرید، بازار خودرو ایران را فلج کرده است.

در حالی که قیمت خودرو در ایران طی ماه گذشته به دلیل کاهش نرخ ارز به شدت افزایش یافته است، تردید خریداران و عدم اعتماد به چشم‌انداز اقتصادی، همراه با کاهش قدرت خرید، منجر به رکود شدید بازار شده است. فروشندگان خودرو از عدم حضور تقریباً کامل خریداران خبر می‌دهند.

به گفته کارشناسان، این نوسان قیمت در درجه اول ناشی از مکانیسم‌های عرضه و تقاضا نیست، بلکه ناشی از سفته‌بازان و تلاش‌های دلالان خودرو برای جلوگیری از کاهش ارزش سرمایه‌ای خودروها به کمتر از طلا و دلار است. هدف آنها جلوگیری از خروج نقدینگی باقی مانده از بازار خودرو و ورود آن به سایر بخش‌ها است.

علیرضا پورحسنی، کارشناس این حوزه، می‌گوید که قیمت‌های اعلام شده، به ویژه آنهایی که توسط دلالان تعیین می‌شوند، به دلیل عوامل روانی در بازار و افزایش نرخ ارز افزایش یافته‌اند. او می‌افزاید که این افزایش‌ها به اندازه‌ای که نشان دهنده اضطراب ناشی از نوسانات ارزی هستند، منعکس کننده تغییرات واقعی بازار نیستند. او خاطرنشان می‌کند که اگر نرخ ارز در روزهای آینده کاهش یابد، احتمالاً قیمت خودرو نیز اصلاح خواهد شد.

عقب ماندن بازار خودرو از طلا و دلار

این موضوع در سطح نوسانات قیمت مشهود است. اگرچه قیمت خودرو در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته به طور متوسط ​​۱۵ تا ۳۰ درصد افزایش یافته است، اما افزایش ثبت شده در ماه گذشته به طور قابل توجهی کمتر از افزایش قیمت طلا و دلار بوده است که نشان دهنده عملکرد عقب مانده بازار خودرو در مقایسه با سایر بازارها است.

یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های بازار، ظهور نشانه‌هایی مبنی بر انجام معاملات با استفاده از طلا یا دلار به جای ریال است، روندی که تحلیلگران آن را نشانه هشدار دهنده‌ای از "دلاریزه شدن" اقتصاد ایران می‌دانند. آنها معتقدند که کاهش ارزش پول ملی، فروشندگان و حتی دلالان را به سمت قیمت‌گذاری خودروها به دلار یا طلا سوق داده است که نه تنها فشار بر مصرف‌کنندگان را افزایش می‌دهد، بلکه نشان دهنده از دست دادن اعتماد عمومی به پول ملی و شکست سیاست‌های دولت برای تنظیم بازار است.

خودروهای وارداتی و تأثیر دلار

در بخش خودروهای وارداتی، تأثیر نرخ ارز دلار حتی بیشتر بود. قیمت یک آئودی A3L تقریباً به ۸.۲ میلیارد تومان (حدود ۶۰۷۴۰ دلار) رسید. قیمت یک جتا VS7 تنها در عرض یک هفته از ۳.۸ میلیارد تومان (حدود ۲۸۱۵۰ دلار) به ۴.۱ میلیارد تومان (حدود ۳۰۳۷۰ دلار) افزایش یافت. جک S5 یکی از پرنوسان‌ترین مدل‌ها بود که قیمت آن از ۱.۸ میلیارد تومان (حدود ۱۳۳۳۰ دلار) به ۲.۱ میلیارد تومان (حدود ۱۵۵۶۰ دلار) افزایش یافت و سپس در روزهای اخیر حدود ۵۰ میلیون تومان (حدود ۳۷۰ دلار) کاهش یافت. بیشترین افزایش قیمت در بازار:

به طور کلی، پژو ۲۰۷ دستی پانوراما در صدر فهرست خودروهایی با بیشترین افزایش قیمت قرار گرفت و با ۵٪ افزایش به ۷۰ میلیون تومان (تقریباً ۵۲۰ دلار) رسید و پس از آن بیجینگ U5 با ۴.۶۴٪ افزایش به ۹۵ میلیون تومان (تقریباً ۷۰۰ دلار) و دنا پلاس MT6 با افزایش مشابه به ۶۴ میلیون تومان (تقریباً ۴۷۰ دلار) رسید.

مدل‌هایی مانند شاهین اتوماتیک G، شاهین GL، آریزو ۵، رسپکت، هایما ۷X و چانگان CS35 در ده روز گذشته افزایش قیمت بیش از ۳٪ را تجربه کرده‌اند.

زنگ خطری برای خودروسازان داخلی

آمارها نشان می‌دهد که سه خودروساز بزرگ کشور از ابتدای سال تا پایان ماه مارس، در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، ۴.۸٪ کاهش تولید را تجربه کرده‌اند. این امر در درجه اول به کاهش تولید در سایپا و پارس خودرو نسبت داده می‌شود، در حالی که ایران خودرو رشد نسبی را حفظ کرده است.

از جمله اخباری که می‌تواند مستقیماً بر بازار تأثیر بگذارد، تصمیم دولت برای مجاز کردن واردات بدون محدودیت و بدون نیاز به ارز خارجی از بانک مرکزی، همراه با لغو احتمالی نرخ ارز ترجیحی است. کارشناسان معتقدند که این تصمیم می‌تواند راه را برای افزایش واردات خودروهای خارجی هموار کند که بر تقاضای مصرف‌کنندگان برای خودروهای داخلی تأثیر منفی خواهد گذاشت.

تحلیلگران معتقدند که ادامه این وضعیت می‌تواند منجر به کاهش بیشتر تولید و افزایش زیان انباشته شود، به ویژه با توجه به حل نشدن مسئله خصوصی‌سازی سایپا و افزایش مطالبات قطعه‌سازان که به ۱۷۰ تریلیون تومان (تقریباً ۱.۲۶ میلیارد دلار) رسیده است.

کارشناسان نتیجه می‌گیرند که اگرچه تصمیم اخیر دولت ممکن است در صورت اجرا اثرات بلندمدت مثبتی داشته باشد، اما در کوتاه‌مدت می‌تواند رکود را تشدید کند و حتی به دلیل از دست دادن بیشتر مشتریان، بحران جدی برای خودروسازان داخلی ایجاد کند.