۳۰ میلیارد دلار خسارت زیست‌محیطی ناشی از جنگ ۱۲ روزه ایران

 

۳۰ میلیارد دلار خسارت زیست‌محیطی ناشی از جنگ ۱۲ روزه ایران

کارشناسان می‌گویند که آسیب‌های زیست‌محیطی در طول جنگ‌ها اغلب کمتر مورد توجه قرار می‌گیرند و در میان تمرکز بر خسارات نظامی، سیاسی و اقتصادی، به عنوان یک مسئله فوری در نظر گرفته نمی‌شوند.سایت خبری ایرانی «رویداد ۲۴» گزارش داد که جنگ ۱۲ روزه جدیدترین رویارویی نظامی ایران بود، اما تأثیر زیست‌محیطی آن هنوز به طور کامل یا به طور سیستماتیک ارزیابی نشده است.

در حالی که خسارات نظامی و اقتصادی جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و ایالات متحده علیه ایران مورد توجه قرار گرفته است، مهدی زارع، زمین‌شناس، ادعا می‌کند که کمترین جنبه مورد بحث این جنگ، خسارات عمیق و پرهزینه زیست‌محیطی وارده به ایران است. این خسارت به میلیاردها دلار و سال‌ها زمان برای پاکسازی و ترمیم نیاز دارد و مستقیماً با امنیت زیست‌محیطی و سلامت عمومی مرتبط است.

خسارات زیست‌محیطی جنگ: هزینه‌ای معوق و خطری بلندمدت

زارع در ارزیابی خود از پیامدهای جنگ ۱۲ روزه اظهار داشت که تخریب زیرساخت‌های انرژی، صنعتی و نظامی محدود به خسارات اقتصادی فوری نیست؛ اثرات زیست‌محیطی آن می‌تواند سال‌ها ادامه یابد. وی افزود که حملات هوایی که پالایشگاه‌های نفت، انبارهای سوخت، شبکه‌های برق و تأسیسات نفت و گاز را هدف قرار داده‌اند، منجر به خطر گسترده نشت آلاینده‌ها به منابع خاک، هوا و آب شده است.

وی خاطرنشان کرد که از جمله مشکلات جدی زیست‌محیطی، خسارات وارده به پالایشگاه نفت ری و انبارهای سوخت در شهران، علاوه بر اختلالات در میدان گازی پارس جنوبی است. این خسارات از دیدگاه زیست‌محیطی نگران‌کننده است زیرا چنین تأسیساتی، پس از تخریب، به منابع آلودگی شیمیایی و هیدروکربنی مداوم تبدیل می‌شوند که می‌توانند سلامت جمعیت اطراف را مستقیماً تهدید کنند.

زارع همچنین به خسارات وارده به سایت‌های هسته‌ای در نطنز، فردو و اصفهان اشاره کرد و توضیح داد که تحلیل‌ها تا حد زیادی بر هزینه‌های فنی و امنیتی این حملات متمرکز بوده‌اند. او خاطرنشان کرد که پاکسازی سایت‌های صنعتی و تأسیسات انرژی آسیب‌دیده از نظر زیست‌محیطی، بخش قابل توجهی از هزینه‌های بلندمدت جنگ را تشکیل می‌دهد، هزینه‌هایی که در کنار تورم، تحریم‌ها و کاهش سرمایه‌گذاری خارجی در نظر گرفته شده‌اند.

این کارشناس ایرانی اظهار داشت که یک ارزیابی، کل خسارات بلندمدت جنگ را تقریباً 30 میلیارد دلار تخمین زده است که بخشی از آن به طور مستقیم یا غیرمستقیم به بازسازی محیط زیست، کنترل آلودگی و بازگرداندن امنیت زیست‌محیطی به مناطق آسیب‌دیده مربوط می‌شود. وی افزود که این هزینه‌ها اغلب در آمارهای رسمی نادیده گرفته می‌شوند، اگرچه تأثیر آنها بر کیفیت زندگی، منابع طبیعی و سلامت عمومی بسیار عمیق‌تر از خسارات کوتاه‌مدت است.

از دیدگاه دفاع مدنی، زارع تأکید کرد که بازسازی پس از جنگ نباید محدود به بازسازی زیرساخت‌ها باشد، بلکه باید شامل مدیریت پیامدهای زیست‌محیطی، کاهش آلودگی ناشی از تخریب صنعتی و افزایش ظرفیت زیست‌محیطی کشور، به عنوان بخش جدایی‌ناپذیر برنامه‌های بازسازی نیز باشد و هشدار داد که نادیده گرفتن این بُعد می‌تواند اثرات جنگ را به نسل‌های آینده گسترش دهد.