نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در شرایط جنگی به‌صورت مجازی برگزار می‌شود

نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در شرایط جنگی به‌صورت مجازی برگزار می‌شود

اعلام شده است که نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در سال جاری به‌صورت مجازی برگزار خواهد شد؛ تجربه‌ای که پیش‌تر در دوران همه‌گیری کرونا اجرا شده بود و اکنون نیز به دلیل شرایط جنگی برای میزبانی از علاقه‌مندان تکرار می‌شود.

این تصمیم در حالی اتخاذ شده است که بسیاری از ناشران تمایلی به برگزاری حضوری نمایشگاه نداشته‌اند. در همین راستا، اداره روابط عمومی معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اعلام کرد که نشست شورای سیاست‌گذاری نمایشگاه کتاب، که هفته گذشته برگزار شد، مجموعه‌ای از پیشنهادها و گزینه‌ها را به‌صورت تخصصی بررسی کرده است؛ آن هم در شرایط ویژه کشور، تعطیلی برخی ناشران و ناتوانی بخش قابل‌توجهی از آنان در برنامه‌ریزی برای حضور عملی به‌دلیل فضای جنگی. در نهایت، این تصمیم در راستای ادامه رویکرد «حمایت از تاب‌آوری صنعت نشر در زمان جنگ» اتخاذ شد؛ رویکردی که پیش‌تر در دوران کرونا پایه‌گذاری و اجرا شده بود.

افزایش قیمت کاغذ و فشار بر بازار نشر ایران

روزنامه دنیای اقتصاد توضیح داد که با توجه به اینکه مأموریت اصلی معاونت امور فرهنگی، حمایت از تمامی حلقه‌های زنجیره نشر است، بر اساس تصمیم معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، اجرای طرح فصلی خرید کتاب از کتابفروشی‌ها در ماه ژوئن سال جاری در دستور کار قرار گرفته است تا کتابفروشی‌ها در سراسر کشور از حمایت دولتی بهره‌مند شوند. همچنین به‌زودی جزئیات ثبت‌نام ناشران و نحوه ارائه تسهیلات خرید برای مخاطبان، از جمله بن‌های خرید و حمایت‌های اختصاص‌یافته، اعلام خواهد شد.

نخستین دوره نمایشگاه مجازی کتاب تهران به‌دلیل بحران کرونا و پس از لغو سی‌وسومین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، با تصمیم عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت دوازدهم برگزار شد. دومین دوره نیز در فوریه ۲۰۲۲ برگزار شد. از سال ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵، نمایشگاه به‌صورت ترکیبی (حضوری و مجازی) برگزار می‌شد، اما امسال بار دیگر تنها به‌صورت مجازی برگزار خواهد شد.

این در حالی است که بازار نشر با شرایطی ناپایدار مواجه است؛ تأمین مواد اولیه، به‌ویژه کاغذ و مقوا، پس از تحولات اخیر به یکی از مهم‌ترین چالش‌ها تبدیل شده است. افزایش مداوم قیمت‌ها نیز روند چاپ کتاب را دشوارتر کرده است. در این میان، بسیاری از ناشران فعالیت‌های خود را متوقف کرده‌اند و در حال حاضر برنامه‌ای برای ازسرگیری کار ندارند.

از سوی دیگر، افزایش قیمت کتاب باعث شده این کالای فرهنگی از سبد خرید بخش قابل‌توجهی از مخاطبان خارج شود و همین موضوع پیش‌بینی آینده بازار نشر را پیچیده‌تر کرده است.

در این زمینه، محمدرضا سالکی، فعال حوزه نشر، در گفت‌وگو با خبرگزاری «ایبنا» تأکید کرد که اولویت اصلی باید بقا باشد؛ امری که مستلزم اتخاذ راهبردی محتاطانه شامل کاهش هزینه‌ها، پرهیز از پروژه‌های پرریسک و مدیریت منابع محدود است. به گفته او، این رویکرد اگرچه از فروپاشی فوری جلوگیری می‌کند، اما در عین حال می‌تواند به از دست رفتن برخی فرصت‌های رشد و توسعه نیز منجر شود.