قطعی ۴۷ روزه اینترنت ۳ میلیارد دلار به اقتصاد ایران خسارت زد

 قطعی ۴۷ روزه اینترنت ۳ میلیارد دلار به اقتصاد ایران خسارت زد

قطع اینترنت باعث خسارات گسترده‌ای به اقتصاد ایران شده است؛ چه به‌صورت مستقیم و چه غیرمستقیم و در سطح کلان. این موضوع را افشین کلاهی، رئیس کمیسیون اقتصاد دانش‌بنیان اتاق بازرگانی ایران تأیید کرد. او در نشستی که روز دوشنبه در اتاق بازرگانی ایران برگزار شد، حملات اسرائیل و ایالات متحده به ایران را محکوم کرد و میان خسارات مادی اخیر و زیان‌های ناشی از قطع اینترنت مقایسه انجام داد.

او اشاره کرد که هزینه بازسازی پل تخریب‌شده در منطقه بیک در استان کرج حدود ۲۰ میلیون دلار برآورد می‌شود، در حالی که هزینه احداث هر مگاوات نیروگاه برق حدود ۳ میلیون دلار است. وی افزود که خسارات مستقیم ناشی از قطع اینترنت روزانه بین ۳۰ تا ۴۰ میلیون دلار برآورد می‌شود، در حالی که خسارات غیرمستقیم به حدود ۸۰ میلیون دلار در روز می‌رسد. او گفت اقتصاد دیجیتال ایران روزانه معادل چندین پل و نیروگاه برق خسارت می‌بیند، «اما چون این خسارات قابل مشاهده نیستند، توجه کافی به آن‌ها نمی‌شود».

خسارات میلیاردی و تهدید گسترده برای بازار کار دیجیتال

بر اساس این برآوردها، خسارات مستقیم ناشی از ۴۷ روز قطع اینترنت بین حداقل ۱ میلیارد و ۴۱۰ میلیون دلار تا حداکثر ۱ میلیارد و ۸۸۰ میلیون دلار متغیر است، در حالی که خسارات غیرمستقیم حدود ۳ میلیارد و ۷۶۰ میلیون دلار تخمین زده می‌شود.

کلاهی همچنین درباره اصل «هزینه-فایده» در تصمیمات امنیتی پرسش‌هایی مطرح کرد و گفت بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار نفر که در کسب‌وکارهای کوچک اینترنتی فعالیت می‌کنند، با خطر بیکاری مواجه هستند. در همین حال، تنها تعداد محدودی از آن‌ها تحت پوشش بیمه قرار دارند که این موضوع فشار معیشتی بر خانواده‌هایشان را افزایش می‌دهد. او اشاره کرد که تنها حدود ۳ درصد از ۲ تا ۳ میلیون نفر فعال در حوزه اقتصاد دیجیتال دارای بیمه هستند.

گزارشی با عنوان «خطای ۴۰۴ برای اقتصاد دیجیتال» نیز نشان داده است که حدود ۲.۵ میلیون نفر دارای کسب‌وکارهای کوچک در اینستاگرام هستند و درآمدشان به‌طور مستقیم به این پلتفرم وابسته است. کلاهی تأکید کرد که این وضعیت پیامدهای اجتماعی نیز دارد و توضیح داد که قطع گسترده اینترنت موجب نارضایتی در جامعه می‌شود و همچنین پیشرفت فناوری را مختل می‌کند، به‌ویژه در شرایطی که رقبا به‌طور گسترده از فناوری‌های هوش مصنوعی در جنگ استفاده می‌کنند.

بر اساس برخی برآوردها، قطع اینترنت خساراتی بیش از ۲۰۰ تریلیون تومان به اقتصاد کلان وارد کرده است، هرچند برخی این رقم را خوش‌بینانه می‌دانند. وزیر ارتباطات نیز پیش‌تر اعلام کرده بود که هزینه هر روز قطع اینترنت در سطح کلان حدود ۵ تریلیون تومان است، در حالی که خسارات مستقیم روزانه در اقتصاد دیجیتال حدود ۵۰۰ میلیارد تومان برآورد می‌شود.

از سوی دیگر، نوربخش، رئیس کمیسیون تحول دیجیتال اتاق بازرگانی تهران، از وضعیت موجود انتقاد کرد و پرسید اگر این محدودیت‌ها به دلایل امنیتی است، چرا پس از کاهش بحران و برقراری آتش‌بس، شرایط به حالت عادی بازنمی‌گردد؟ او افزود که قطع اینترنت در محیط اقتصاد دیجیتال خود می‌تواند به مشکلات امنیتی منجر شود. وی همچنین به اخراج هزاران نفر از کارکنان شرکت‌های فناوری اشاره کرد و از آنچه «سیاست‌های دوگانه» خواند، انتقاد کرد. او پرسید ارائه خدمات اینترنت «حرفه‌ای» یا «سفید» در شرایط محدودیت چه توجیهی دارد و چرا این خدمات نیز مشمول اقدامات امنیتی نمی‌شوند. او از مجلس خواست این نابرابری‌ها و همچنین موضوع بازار سیاه VPN را پیگیری کند.

در این نشست که یکی از نمایندگان تهران نیز حضور داشت، بر استقبال از پیشنهادهای کارشناسان اقتصادی برای عبور از این مرحله حساس تأکید شد.

در مقابل، محسن باشا، معاون مرکز ملی فضای مجازی، دیدگاه متفاوتی ارائه داد و تأکید کرد که قدرت و دفاع از کشور دارای ابعاد مختلفی است که یکی از مهم‌ترین آن‌ها امنیت سایبری است. او افزود که مسائل در ایران دیگر تک‌بعدی نیستند، بلکه به هم مرتبط شده‌اند و گفت: «جنگ امروز، جنگ فناوری است».

باشا توضیح داد که بر اساس بخشنامه‌ای که در فوریه گذشته صادر شد، تأمین نیازهای اینترنتی بخش خصوصی از طریق سه کانال شامل اتاق بازرگانی ایران، اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی و سازمان نظام صنفی رایانه‌ای انجام می‌شود. او افزود که در حال حاضر شماره‌هایی شناسایی شده‌اند که تحت بررسی نهادهای نظارتی هستند تا به‌تدریج دوباره به اینترنت متصل شوند. وی تأکید کرد که تداوم اتصال به اینترنت باید به‌گونه‌ای باشد که نیازهای شهروندان و فعالان اقتصادی را با توجه به شرایط موجود تأمین کند.