ایران ... 70 درصد باتلاق های کشور در معرض خشکسالی فصلی و متناوب هستند.

 

ایران ... 70 درصد باتلاق های کشور در معرض خشکسالی فصلی و متناوب هستند.

باتلاق ها اکوسیستم های ارزشمندی هستند که بقای آنها به منابع آب بستگی دارد. بنابراین در سال‌هایی که بارندگی کاهش می‌یابد، قطعاً تأثیر منفی بر این حوضه‌های آبی می‌گذارد یا زمانی که دمای هوا به‌طور بی‌سابقه‌ای مانند تابستان امسال افزایش می‌یابد، آب باتلاق با سرعت بیشتری تبخیر می‌شود که قطعاً این امر قطعاً افزایش می‌یابد. این توده های آبی در آینده به مرکز و نقطه شروع طوفان های گرد و غبار و آلاینده های هوا تبدیل خواهند شد.

آمارها حاکی از آن است که سالانه 2 میلیارد تن گرد و غبار از کانون‌های گرد و غبار در هوا ظاهر می‌شود که حدود 13 میلیارد دلار برای کشورهای غرب آسیا و شمال آفریقا خساراتی به بار می‌آورد که حدود 35 میلیون هکتار آن از کانون‌های داخلی و 270 هکتار است. میلیون هکتار از اراضی خارجی تاثیر زیادی بر ایران دارد زیرا گرد و غبار با هر باد به سمت آن حرکت می کند.

با توجه به نقش مرداب‌ها در ایجاد طوفان‌های گرد و غبار، بررسی‌های انجام شده در سال‌های 1397 و 1398 نشان می‌دهد که 43 درصد از باتلاق‌های ایران از سال 1397 به کانون گرد و غبار تبدیل شده‌اند، اما کارشناس مدیریت اکوسیستم مرداب‌های کشور معتقد است که این آمار با توجه به اینکه 70 درصد باتلاق ها منبع گرد و غبار و طوفان گرد و غبار شده اند.

علی اعروحی به خبرگزاری دولتی ایرنا گفت: بیشتر باتلاق های واقع در فلات ایران و شمال کشور با خشکسالی دائمی، فصلی یا متناوب مواجه هستند. ممکن است تا 70 درصد از باتلاق ها را شامل شود و آنها را در برابر تبدیل شدن به مراکز انتشار گرد و غبار در اکثر نقاط کشور آسیب پذیر کند.

وی افزود: بررسی هایی که نشان می دهد 43 درصد از باتلاق های ایران از سال 2018 به کانون گرد و غبار تبدیل شده اند، در سال های 2018 و 2019 انجام شده است که مساحت کل باتلاق ها حدود سه میلیون هکتار برآورد شده است یعنی حدود 50% باتلاق است و قابلیت تشکیل گرد و غبار را دارد.

کارشناس مدیریت اکوسیستم مرداب‌ها در ایران تصریح کرد: در سال‌های اخیر شاهد موارد زیادی از خشکسالی، تغییر عوامل اقلیمی و یا رژیم بارندگی در کشور بوده‌ایم، موضوع بیابان‌زایی توسعه یافته، پوشش گیاهی برخی از باتلاق‌ها از بین رفته است. بخش بزرگی از آنها نیز آتش گرفته است. همچنین موضوع فرسایش خاک در کف باتلاق‌های خشک نیز از دیگر عواملی است که می‌تواند بر افزایش گرد و غبار تأثیر بگذارد. همچنین در برخی از باتلاق‌ها که چندین دهه خشک بوده‌اند، در معرض پدیده فرونشست زمین هستیم، البته فرونشست زمین (چاله‌ها) که به افزایش میزان گرد و غبار کمک می‌کند.

وی درباره چگونگی افزایش وسعت باتلاق های ایران بیان کرد: در راستای دستورالعمل اجرایی برنامه حفاظت و احیای باتلاق های کشور و مصوبه دولت، فهرستی از باتلاق های ایران ضمیمه شده است. این لیست به طور مداوم به روز می شود، یعنی باتلاق ها به مرور زمان به این لیست اضافه می شوند. مثلاً باتلاق های جدیدی که سازمان محیط زیست شناسایی کرده به آن لیست اضافه می شود. بنابراین، زمانی که مطالعه انجام شد، یعنی در سال‌های 2019 و 2020، مساحت کل باتلاق‌های کشور حدود 3 میلیون هکتار بود، اما امروز به بیش از 3 میلیون و 400 هزار هکتار رسیده است و علاوه بر آن که شدت خشکسالی و تبخیر نیز افزایش یافته است.