ترک خوردن زمین زیر تهران به دلیل تغییرات اقلیمی، ایرانیان را نگران کرده است.

ترک خوردن زمین زیر تهران به دلیل تغییرات اقلیمی، ایرانیان را نگران کرده است.

 میزان ترک خوردگی یا فرونشست زمین در پایتخت ایران به دلیل خشکسالی و تغییرات اقلیمی افزایش یافته و به مهمترین بحران زیست محیطی کشور در سال‌های اخیر تبدیل شده و تهدیدی جدی برای زیرساخت‌ها، اماکن باستانی و امنیت عمومی محسوب می‌شود.روزنامه بریتانیایی فایننشال تایمز در گزارشی اشاره کرد که ایران به دلیل خشکسالی، تغییرات اقلیمی و مدیریت ضعیف آب، از بدترین رانش زمین در جهان رنج می‌برد. رانش زمین فرودگاه اصلی و اماکن باستانی ثبت شده در فهرست یونسکو، مانند شهر باستانی تخت جمشید، را تهدید می‌کند.

این روزنامه اشاره می‌کند که فرونشست خاک اکنون به یک بحران ملی تبدیل شده است، به ویژه در تهران و مناطق اطراف آن، که اثرات آن وخیم است. خطوط راه آهن خم شده اند، دکل های برق به طرز خطرناکی پایین رفته اند، خانه ها ناپایدار شده اند و حتی مدارس در برخی شهرها از ترس ریزش تخلیه شده اند.این گزارش حاکی از آن بود که یک مطالعه جهانی اخیر تأیید کرده است که ایران از نظر فراوانی و میزان رانش زمین جزو پنج کشور برتر جهان است.

طبق گزارش مرکز ملی نقشه برداری ایران، جنوب غربی تهران با سرعتی تا ۳۱ سانتی متر در سال در حال فرونشست است، در حالی که نرخ سالانه ۵ میلی متر طبق استانداردهای بین المللی نگران کننده تلقی می شود.رسانه‌های ایران گزارش دادند که تقریباً ۸ میلیون واحد مسکونی در سراسر کشور در معرض خطر فرونشست قرار دارند. خبرگزاری دولتی مهر به نقل از مهدی عباسی، رئیس کمیته شهرسازی تهران، گزارش داد که فرونشست در تهران یک مسئله جدی است و در جنوب غربی پایتخت شایع‌تر و قابل توجه‌تر است، زیرا این پدیده می‌تواند به بناهای تاریخی مجاور ناشی از رانش زمین آسیب برساند.

فرونشست زمین اغلب زمانی رخ می‌دهد که آب‌های زیرزمینی به طور نامناسب استخراج شوند و حفره‌های ذخیره آب به فضاهای خالی تبدیل شوند. با گذشت زمان، با فشرده شدن لایه‌های بالایی زمین، این فضاها و منافذ خشک می‌شوند. وقتی آب موجود در منافذ زمین به دلیل مصرف زیاد و حفر چاه کاهش می‌یابد، ذرات خاک به یکدیگر فشرده می‌شوند.

فعالان و دانشمندان محیط زیست می‌گویند ریشه‌های این مشکل به سال‌ها توسعه ناپایدار برمی‌گردد. کشاورزی بیش از حد، گسترش بی‌رویه شهرها و گسترش بیش از حد صنعت، سفره‌های آب زیرزمینی را خالی کرده و سدها را خشک کرده است، به خصوص در مناطق مرکزی مانند اصفهان. این نه تنها باعث فرونشست زمین می‌شود، بلکه مناطق حاصلخیز را به بیابان‌های بایر تبدیل می‌کند.

این روزنامه به نقل از دکتر شینا انصاری، دستیار رئیس جمهور ایران و رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست، نوشت که رانش زمین مستقیماً ۱۱ درصد از مساحت ایران را تهدید می‌کند، منطقه‌ای که تقریباً نیمی از ۹۰ میلیون نفر از جمعیت این کشور را در خود جای داده است.

ترک‌های زمینی در اطراف پایتخت باستانی ایران، تخت جمشید، و محوطه باستانی نقش رستم در نزدیکی آن، دو مکان سلطنتی باستانی با قدمت ۲۵۰۰ سال، ایجاد شده‌اند.در اصفهان، ترک‌هایی در مسجد جامع اصفهان که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده و در سازه‌های میدان نقش جهان، از جمله مسجد جامع عباسی، که ستون‌های شرقی و غربی آن به ترتیب ۵ و ۸ سانتی‌متر کج شده‌اند، شروع به شکل‌گیری کرده‌اند.

مهدی پیرهادی، عضو شورای شهر تهران، گفت: «فرونشست زمین به یک چالش بزرگ تبدیل شده است.» اگر اقدام فوری انجام نشود، «فرونشست زمین در مقیاس وسیع، زیرساخت‌ها را نابود کرده و جان انسان‌ها را تهدید خواهد کرد».

مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، در ماه‌های اخیر درباره ایده انتقال پایتخت صحبت کرده و خاطرنشان کرده است که شدت پدیده فرونشست زمین - در کنار مشکل کمبود آب - تهران را به شهری «غیرقابل سکونت» تبدیل خواهد کرد.در تلاش برای مقابله با این پدیده، تهران قصد دارد تا سال ۲۰۳۲ مصرف آب در کشاورزی و صنعت را ۴۵ میلیارد متر مکعب کاهش دهد، که بخشی از تلاش‌ها برای مقابله با بحران آب است که فرونشست زمین را تشدید می‌کند.