«رکود شدید»: کاهش قابل توجه تولید و فروش لوازم خانگی در ایران

 

«رکود شدید»: کاهش قابل توجه تولید و فروش لوازم خانگی در ایران

صنعت لوازم خانگی ایران با کاهش شدید ۳۸ درصدی تولید و ۴۰ درصدی فروش، در بحبوحه بحران نقدینگی، کمبود ارز و تسلط کالاهای قاچاق که تقریباً ۳۰ درصد از بازار را تشکیل می‌دهند، مواجه است. این شرایط منجر به کاهش کیفیت محصولات داخلی و از دست رفتن اعتماد در بین مصرف‌کنندگان ایرانی شده است. در بحبوحه این رکود، سوالاتی در مورد اینکه آیا افزایش‌های جدید در هزینه‌های تولید منجر به افزایش بیشتر قیمت‌ها خواهد شد، مطرح می‌شود.

تجارت نیوز گزارش داد که صنعت لوازم خانگی ایران هرگز عاری از موانع نبوده است. کمبود نقدینگی و عدم توانایی در تأمین ارز خارجی لازم برای تولیدکنندگان از جمله برجسته‌ترین چالش‌های پیش روی این بخش است. داده‌های انجمن تولیدکنندگان لوازم خانگی نشان می‌دهد که این مشکل در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین موانع فرآیند تولید تبدیل شده است.

اندازه بازار لوازم خانگی در ایران بیش از ۶ میلیارد دلار تخمین زده می‌شود و این صنعت سالانه تقریباً به ۱.۲ میلیارد دلار ارز خارجی نیاز دارد. با این حال، تأخیر یا کمبود در تخصیص این ارز منجر به توقف ترخیص مواد اولیه از گمرک و اختلال در چرخه تولید شده است. در غیاب بودجه کافی، بسیاری از کارخانه‌ها مجبور به خرید مواد اولیه از بازار آزاد شده‌اند که این امر باعث افزایش هزینه‌های تولید و کاهش رقابت‌پذیری آنها در بازارهای داخلی و خارجی شده است. محدودیت‌های ارزی همچنین روند ثبت سفارش برای واردات تجهیزات جدید را مختل کرده و مانع از نوسازی خطوط تولید شده است.

مشکل تورم بالا در قیمت مواد اولیه نیز برجسته است که بسیار بیشتر از نرخ تورم کلی کشور است. در حالی که نرخ تورم رسمی سالانه بین ۴۰ تا ۵۰ درصد است، تورم در قیمت مواد اولیه مورد استفاده در صنعت لوازم خانگی بین ۳۰۰ تا ۷۰۰ درصد تخمین زده می‌شود. اعضای اتحادیه این افزایش شدید را به افزایش نرخ ارز، انحصاری شدن تامین مواد اولیه و اتکای بیش از حد به بازار آزاد نسبت می‌دهند، عواملی که رقابت‌پذیری تولیدکنندگان داخلی را کاهش داده و رشد این صنعت را کند کرده است.

مهرداد محمدی، عضو هیئت مدیره انجمن صنایع لوازم خانگی ایران، در جلسه اخیر این انجمن گفت که سیاست‌های مالی و پولی دولت فشار شدیدی بر تولیدکنندگان وارد کرده است و خاطرنشان کرد که تحریم‌ها و سیاست‌های انقباضی بانک مرکزی، این صنعت را به آستانه فروپاشی کشانده است. او توضیح داد که تأخیر طولانی در تخصیص ارز خارجی، که می‌تواند تا ۱۶۰ روز ادامه یابد، منجر به نگهداری مواد اولیه در گمرک و تشدید بحران نقدینگی در کارخانه‌ها شده است.

نسرین اوجاقی، دبیرکل انجمن صنایع لوازم خانگی ایران، در حاشیه این جلسه اظهار داشت که با وجود دستیابی به رشد تولید در سال‌های اخیر، این صنعت در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل ۳۸ درصد کاهش تولید و ۴۰ درصد کاهش فروش را تجربه کرده است.

او تأکید کرد که این صنعت قادر به تأمین نیازهای بازار داخلی است، اما از رکود شدیدی رنج می‌برد و بخشی از تقاضا به سمت کالاهای قاچاق و وارداتی تغییر جهت داده است. او توضیح داد که حدود ۳۰ درصد از بازار تحت کنترل کالاهای قاچاق است و خاطرنشان کرد که قانون حمایت از مرزنشینان و سامانه «ته‌لنگی» از جمله مهم‌ترین علل بی‌ثباتی بازار هستند. او همچنین مشکلات انرژی، نوسانات نرخ ارز و تأخیر در تخصیص ارز را از مهم‌ترین موانع پیش روی تولید دانست. او افزود که قطعی روزانه برق در طول تابستان منجر به افزایش قابل توجه هزینه‌های تولید شده است و بسیاری از کارخانه‌ها را بر آن داشته تا ساختار مالی خود را برای جلوگیری از تعدیل نیرو تنظیم کنند.