یک بحران پیچیده... منابع آب در ایران تا چه حد کاهش یافته است؟

 

یک بحران پیچیده... منابع آب در ایران تا چه حد کاهش یافته است؟

شاخص‌های مختلف نشان می‌دهند که ایران با چالش پیچیده‌ای در مدیریت منابع آب خود روبرو است. این بحران ریشه در بارندگی کم، تبخیر زیاد، راندمان پایین مصرف و تغییرات اقلیمی دارد.آمارها نشان می‌دهد که منابع آب تجدیدپذیر در ایران امسال بیش از 30 درصد کاهش یافته است، در حالی که میزان بارندگی 42 درصد کاهش یافته است.

وب‌سایت آواش گزارش داد که سال گذشته شاهد کاهش بی‌سابقه بارندگی و افزایش شدید دما بوده‌ایم که باعث شده منابع آب تجدیدپذیر در ایران به پایین‌ترین سطح خود در قرن گذشته برسد. داده‌ها نشان می‌دهد که حجم منابع آب تجدیدپذیر به سختی به 70 تا 80 میلیارد متر مکعب رسیده است، در حالی که بیش از 50 شهر در معرض خطر بحران شدید آب هستند.

در طول سال گذشته، ایران یکی از خشک‌ترین و کم‌باران‌ترین سال‌های خود را ثبت کرد. میانگین بارندگی کشور که معمولاً بین 247 تا 248 میلی‌متر است، تنها حدود 152 میلی‌متر بوده است که در مقایسه با میانگین بلندمدت 40 درصد کاهش داشته است.

کارشناسان تخمین می‌زنند که میانگین بارندگی سالانه کشور حدود ۴۰۰ میلیارد متر مکعب است. با توجه به آب و هوای خشک ایران، تقریباً ۷۵٪ از این میزان تبخیر می‌شود و تنها ۲۵٪ به عنوان آب تجدیدپذیر باقی می‌ماند. این بدان معناست که حجم آب تجدیدپذیر سال گذشته به سختی به ۷۰ تا ۸۰ میلیارد متر مکعب رسیده است، رقمی که به طور قابل توجهی کمتر از میانگین سالانه معمول است.

این ارقام نرخ تبخیر ثابت را فرض می‌کنند، اما واقعیت این است که افزایش دما در طول دهه گذشته بحران را تشدید کرده است. میانگین دمای ایران در ده سال گذشته بالای ۱۸ درجه سانتیگراد بوده است، در حالی که میانگین دمای سال گذشته حدود ۱۹.۳ درجه سانتیگراد بوده است. این امر باعث افزایش نرخ تبخیر و کاهش بیشتر منابع آب تجدیدپذیر شده است.

کاهش بارندگی و کاهش ذخایر آب در سال‌های اخیر بر همه بخش‌ها، از جمله کشاورزی، صنعت و مصارف خانگی، تأثیر گذاشته است. در این شرایط، وزارت نیرو مجبور به اعمال محدودیت‌های مصرف شد، تصمیمی که برای شهروندان ناراحت‌کننده بود اما تنها راه برای کاهش بحران رو به وخامت بود.

داده‌ها نشان می‌دهد که منابع آب تجدیدپذیر امسال بیش از ۳۰ درصد کاهش یافته است، در حالی که میزان بارندگی ۴۲ درصد کاهش یافته است و بیش از ۵۰ شهر را در آستانه بحران شدید آب قرار داده است. ذخایر سدها در حال حاضر تنها ۴۶ درصد از ظرفیت آنها است و این درصد در ۱۸ سد بزرگ به کمتر از ۲۰ درصد کاهش یافته است.