کاهش رشد صنعتی ایران: آمار و دلایل

 

کاهش رشد صنعتی ایران: آمار و دلایل

بخش صنعت ایران در تمام فصل‌های 2021 تا 2024 رشد مثبتی را تجربه کرد، اما در دو فصل از سه فصل اول سال 2025 رشد منفی را ثبت کرد.در پاییز 2025، با وجود بازگشت به رشد مثبت، مدیران بخش صنعت ایران، همانطور که توسط شاخص مدیران خرید (PMI) نشان داده شده است، به شرایط نامطلوب در این بخش اشاره کردند. کارشناسان معتقدند که تحریم‌ها، مشکلات تأمین مواد اولیه و افزایش عدم قطعیت اقتصادی منجر به کاهش جذابیت بخش صنعت برای سرمایه‌گذاری شده است.

رشد و شکوفایی بخش صنعت در گذار بشریت از اقتصاد سنتی به مدرن نقش داشته است که منجر به سطوح بالاتر رفاه و توسعه اقتصادی، به ویژه در جوامع غربی شده است.

رشد بخش صنعت با توجه به اینکه کالاهایی با ارزش افزوده بالا و پیچیدگی صنعتی بیشتری تولید می‌کند، نقش محوری در دستیابی به رشد اقتصادی پایدار دارد. بنابراین، مطالعه این بخش از جنبه عرضه از اهمیت بالایی برخوردار است. این گزارش وضعیت بخش صنعت ایران را بررسی می‌کند و داده‌های ارزش افزوده را از سال ۲۰۲۱ تجزیه و تحلیل می‌کند.

نگاهی به رشد بخش صنعت از سال ۲۰۲۱

به گفته وب‌سایت اقتصادی EquaEran، نرخ رشد ارزش افزوده در بخش صنعت ایران در بهار ۲۰۲۱ تقریباً به ۸.۷ درصد رسید که بالاترین سطح در ۱۹ فصل بود. با این حال، این رشد متعاقباً کاهش یافت و از تابستان ۲۰۲۱ تا پایان ۲۰۲۲ بین ۳ تا ۴ درصد در نوسان بود. در سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴، رشد حتی بیشتر کاهش یافت و بین ۱ تا ۲ درصد متغیر بود.

رشد قابل توجه در سال ۲۰۲۱ بیشتر به استفاده از ظرفیت‌های تولیدی بیکار در دوره تحریم‌ها در دولت ترامپ نسبت داده می‌شود تا سرمایه‌گذاری‌های واقعی با هدف احیای بخش صنعت.

بخش صنعت در بهار و تابستان ۲۰۲۵، به ترتیب با ۱.۷- درصد و ۰.۴- درصد، رشد منفی را تجربه کرد و سپس در پاییز اندکی بهبود یافت و به ۰.۶ درصد رسید. یکی از عوامل اصلی این کاهش شدید، وقوع جنگ ۱۲ روزه بین ایران و اسرائیل بود که عدم قطعیتی را که از قبل اقتصاد ایران را درگیر کرده بود، تشدید کرد.

طبق داده‌های موجود در مورد اقتصاد ایران، ادامه تحریم‌های بین‌المللی، مداخلات دولت و تصمیمات ناگهانی، همراه با عدم قطعیت ناشی از آن، جذابیت بخش صنعت را برای سرمایه‌گذاری کاهش داده است، در حالی که سایر بخش‌ها، مانند خدمات، رونق گرفته‌اند. انتظار می‌رود سرمایه‌گذاری ضعیف و رکود مداوم در بخش صنعت، پیامدهای منفی بر رفاه و توسعه اقتصادی در آینده داشته باشد.

بخش صنعت ایران در تمام فصل‌های 2021 تا 2024 رشد مثبتی را تجربه کرد،اما در دو فصل از سه فصل اول سال 2025 رشد منفی را ثبت کرد.در پاییز 2025،با وجود بازگشت به رشد مثبت،مدیران بخش صنعت ایران،همانطور که توسط شاخص مدیران خرید نشان داده شده است، به شرایط نامطلوب در این بخش اشاره کردند pic.twitter.com/xB9KCREVy5

— fatma masgedy (@fatma_masgedy) March 30, 2026