دو میلیارد دلار ضرر در سال گذشته... و تهدید جدید برای صنعت ایران با بحران گاز

دو میلیارد دلار ضرر در سال گذشته... و تهدید جدید برای صنعت ایران با بحران گاز

با نزدیک شدن به زمستان، هشدارها در مورد بحران احتمالی تأمین گاز طبیعی برای صنایع بزرگ ایران رو به افزایش است. قطعی‌های مکرر گاز در سال گذشته باعث تعطیلی خطوط تولید و میلیاردها دلار ضرر شد. با وجود اعلام گام‌هایی از سوی دولت برای کاهش کسری انرژی، شاخص‌های بازار هنوز نشان می‌دهند که این بحران به طور کامل حل نشده است.

به گزارش روزنامه، محمد اتابک، وزیر صنعت ایران، در جلسه شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی در اتاق بازرگانی تبریز، خاطرنشان کرد: «کسری تأمین انرژی در دو ماه گذشته کاهش یافته است، اما با شروع زمستان، انتظار می‌رود کارخانه‌ها بار دیگر با کمبود شدید گاز مواجه شوند.» صنایع سنگین، مانند فولاد، پتروشیمی، سیمان و سرامیک، در شرایط عادی بین ۱۵۰ تا ۱۷۰ میلیون متر مکعب گاز در روز مصرف می‌کنند. هرگونه کاهش در این نرخ، شرکت‌ها را مجبور به استفاده از نفت کوره و گازوئیل به عنوان جایگزین می‌کند که باعث افزایش هزینه‌ها و افزایش آسیب‌های زیست‌محیطی می‌شود. کارشناسان صنعت نگرانند که ادامه قطعی گاز منجر به کاهش تولید ملی، کاهش صادرات غیرنفتی و افزایش بیکاری در مناطق صنعتی شود.

آرش نجفی، رئیس کمیته انرژی اتاق بازرگانی ایران، توضیح داد که «سال گذشته شاهد قطعی‌های مکرر گاز بودیم که از اوایل اکتبر تا پایان فوریه ادامه داشت و به طور متوسط ​​۶۵ روز قطعی بود.» وی افزود که زیان‌های اقتصادی ناشی از این قطعی‌ها تقریباً به ۲ میلیارد دلار بالغ می‌شود. نجفی ادامه داد و اظهار داشت که انتظارات نشان می‌دهد که «صنایع امسال بین ۶۰ تا ۷۰ روز با اختلال یا کمبود گاز مواجه خواهند شد» و هشدار داد که فقدان یک برنامه مشخص برای مدیریت مصرف و توزیع انرژی «می‌تواند منجر به زیان‌های مشابه یا حتی بیشتر شود.»

صنعت سیمان در حال حاضر با بحران شدید تأمین گاز مواجه است، به طوری که عرضه تنها ۲۵ درصد از تقاضای واقعی را تشکیل می‌دهد و کارخانه‌ها را مجبور به تکیه بر گازوئیل می‌کند که تقریباً هزینه‌های تولید را دو برابر می‌کند. طبق گزارش‌های صنعت، تولید داخلی امسال از ۷۶ به ۷۲ میلیون تن کاهش یافته است که نشان‌دهنده کاهش ۱۰ درصدی است. نمایندگان صنعت هشدار می‌دهند که ادامه این بحران می‌تواند ثبات بازار داخلی و صادرات خارجی را تهدید کند و از دولت خواستند تا یک برنامه شفاف برای تأمین منابع پایدار انرژی تدوین کند.

علیرغم وعده‌های دولت برای مدیریت بهتر مصرف انرژی و نوسازی شبکه‌های فرسوده گاز کشور، کارشناسان اقتصادی معتقدند که مشکل عمیق‌تر از راه‌حل‌های موقت است. کمبود مزمن انرژی به دلیل سال‌ها سرمایه‌گذاری ناکافی، زیرساخت‌های قدیمی، قیمت‌های غیرواقعی گاز و فقدان یک سیاست جامع مدیریت انرژی از تولید تا مصرف است. کارشناسان معتقدند که مقابله با این بحران نیازمند تصمیم‌گیری‌های سریع و هماهنگی مؤثر بین دستگاه‌های اجرایی و بخش خصوصی و همچنین توسعه سازوکارهای عملی و پایدار برای تضمین تولید پایدار صنعتی در فصول اوج مصرف است.

تحلیلگران انرژی تأکید می‌کنند که تکیه بر سیاست‌های موقت مانند سهمیه‌بندی گاز یا قطع دوره‌ای برق دیگر مؤثر نیست. آنچه مورد نیاز است، نوسازی جامع شبکه‌های انتقال و توزیع، توسعه میادین گازی و استفاده از فناوری مدرن برای منطقی‌سازی مصرف و کاهش ضایعات در بخش‌های مسکونی و صنعتی است. کارشناسان نتیجه می‌گیرند که دستیابی به امنیت انرژی در ایران نیازمند یک چشم‌انداز بلندمدت مبتنی بر جذب سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی و ایجاد سیاست‌های اقتصادی پایدار برای جلوگیری از تکرار بحران‌هایی است که با هر زمستان جدید، ساختار صنعتی ملی را تهدید می‌کنند.