آمار رسمی: سرمایهگذاری خارجی در ایران کمتر از ۱ میلیارد دلار است.
آمار رسمی: سرمایهگذاری خارجی در ایران کمتر از ۱ میلیارد دلار است.
برآوردهای مربوط به سرمایهگذاری و بدهی خارجی در ایران نشان دهنده روند نزولی مداوم در هر دو شاخص در سالهای اخیر است. این در حالی است که سطح سرمایهگذاری داخلی همچنان از ایدهآل فاصله دارد. به نظر میرسد دلایل اصلی این پدیده، تنشهای خارجی، عدم قطعیت و تحریمهای اعمال شده بر اقتصاد ایران باشد.
در طول چند سال گذشته، اقتصاد ایران با موجی از عدم قطعیت داخلی و تنشهای خارجی مواجه بوده است. طبق آخرین دادههای مرکز آمار ایران، رشد اقتصادی و رشد سرمایهگذاری (دو محرک اصلی رشد اقتصادی) منفی ارزیابی شدهاند.علاوه بر این، آخرین آمار نشان میدهد که دو شاخص کلیدی، سرمایهگذاری خارجی و بدهی خارجی، همچنان در مسیر نزولی قرار دارند. سطح پایین تاریخی جذب سرمایهگذاری خارجی و کاهش قابل توجه بدهی خارجی، نشانههایی از دسترسی محدود به منابع و همچنین کاهش اعتماد بینالمللی است.
مرکز آمار اخیراً آمارهای مربوط به سرمایهگذاری خارجی در ایران را برای سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ منتشر کرده است. طبق این دادهها، میزان سرمایهگذاری خارجی در سال ۲۰۲۳ به حدود ۵۷۶ میلیون دلار رسیده است که پایینترین سطح در ۲۲ سال گذشته است. در سال ۲۰۲۴، این رقم با اندکی افزایش به ۹۶۶ میلیون دلار رسید، اما همچنان زیر ۱ میلیارد دلار باقی ماند. کارشناسان معتقدند که این تحول، شاخص مثبتی نیست و احتمالاً به دلیل تعداد محدود پروژهها، همراه با سطح پایین سرمایهگذاری قبل از این دوره، رخ داده است.
تحلیلها نشان میدهد که سرمایهگذاری خارجی در سال ۲۰۱۲ به ۴.۴۸۹ میلیارد دلار رسید که بالاترین سطح در ایران در ۲۲ سال گذشته است. با این حال، پس از اعمال تحریمهای ایالات متحده در سال ۲۰۱۱ و تشدید تجارت و فروش نفت، این رقم شروع به کاهش کرد و در سال ۲۰۱۵ به زیر ۱ میلیارد دلار رسید. پس از امضای توافق هستهای و لغو تحریمها در تابستان ۲۰۱۵، مسیر سرمایهگذاری خارجی آسانتر شد و در سال ۲۰۱۶ به حدود ۳.۲۲۳ میلیارد دلار رسید. با این حال، این روند ادامه نیافت.
با خروج ترامپ از توافق و اعمال مجدد تحریمهای آمریکا در سال ۲۰۱۸، سرمایهگذاری خارجی دوباره شروع به کاهش کرد و از ۲.۷۰۹ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۸ به کمتر از ۱ میلیارد دلار رسید. همچنین شایان ذکر است که فراوانی مقررات و بوروکراسی پیچیده، نرخ تورم بالا، تصمیمات ناگهانی و عدم قطعیت گسترده در اقتصاد ایران، همراه با تحریمها، در روند نزولی سرمایهگذاری خارجی در ایران نقش داشتهاند.
دادههای مرکز آمار ایران نشان میدهد که بالاترین سطح بدهی خارجی در سال ۲۰۱۷ ثبت شده و به ۱۲.۱۳۶ میلیارد دلار رسیده است. با این حال، پس از اعمال مجدد تحریمها پس از خروج آمریکا از توافق هستهای در سال ۲۰۱۸، بدهی خارجی به طور مشابه کاهش یافت و سرمایهگذاری خارجی نیز کاهش یافت. در سال ۲۰۲۴، بدهی خارجی تقریباً ۴.۸۶۲ میلیارد دلار تخمین زده شد. دادههای اخیر نشان میدهد که در طول بهار و تابستان امسال، سرمایهگذاری خارجی از ۵ میلیارد دلار فراتر رفته است.
این تحول را نمیتوان کاملاً منفی دانست، زیرا رشد بدهی خارجی میتواند تا حدودی نشاندهنده اعتماد سایر کشورها به ارائه وام و تسهیلات اعتباری به ایران باشد. با این حال، اگر انباشت بدهی صرفاً برای تأمین کسری مالی و پوشش هزینههای جاری در نظر گرفته شود، میتواند خطرات قابل توجهی از جمله افزایش وابستگی اقتصادی به نهادهای خارجی را به همراه داشته باشد.
بواسطة ali mashadi
on
آذر ۰۶, ۱۴۰۴
Rating:
کاهش پیوسته سرمایهگذاری خارجی در ایران، آن هم در سطحی کمتر از یک میلیارد دلار، نشان میدهد که فضای اقتصادی کشور همچنان با ریسکهای جدی روبهرو است. ترکیبی از تحریمها، بیثباتیهای سیاسی و عدم قطعیت در سیاستگذاری اقتصادی، مهمترین موانع ورود سرمایههای جدید محسوب میشود.
پاسخ دادنحذف
پاسخ دادنحذفافت همزمان سرمایهگذاری و افزایش بدهی خارجی، تصویری نگرانکننده از چشمانداز اقتصادی ایران ارائه میدهد. در چنین شرایطی، جذب سرمایه خارجی بدون ایجاد ثبات سیاسی، بهبود روابط بینالمللی و اصلاحات ساختاری در اقتصاد، بسیار دشوار به نظر میرسد.